नेपालगञ्जको चोकचोक, गल्लीगल्लीमा छाडा चौपायाको विगविगी

नेपालगन्ज बजारमा छाडने गरिएका पशुचौपाया नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका कार्यालयका लागि ठूलो चुनौतिको विषय बन्ने गरेको छ ।
गाई, साढे, सुंगुर, घच्चर, गधा, भुस्याहा कुकुर नेपालगन्जको मुख्य—मुख्य चोकमा मात्र होइन गल्ली—गल्लीमा सयौको संख्यामा भेटन सकिन्छ ।
झण्डै दुई वर्षअघि नेपालगन्जका छाडाचौपाया दैलेखमा छाड्न लगिदा गाई, गोरु वाटोमै मरेपछि नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका जनप्रतिनिधि र कर्मचारीहरु अदालती मुद्दाको तारेख बोक्ने अवस्थासम्म पुगेका थिए । यो घटनाले त्यसबखत देशैभरि उपमहानगरपालिकाको आलोचना समेत भएको थियो ।
यो घटनाअघि पनि बाँके राष्ट्रिय निकुञ्ज आँसपासका क्षेत्रमा छाडा चौपाया छाडने नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाको निर्णय आलोचित बनेको थियो । अहिले उपमहानगरपालिकाले नेपालगन्जको पुरैनीको खुल्ला स्थानमा तारवार गरि चौपाया थुन्ने गरेको छ । तथापी, बजारमा छाडिने छाडाचौपाया व्यवस्थापनको चुनौतिको अन्त्य भने अभैm हुन सकेको छैन ।
नेपालगन्जको पूmलटेक्रामा सानो आँकारको कान्जी हाउसमा सबै छाडा चाौपाया नअँटने भएपछि पुरैनको खाली जग्गामा खुल्लारुपमा छाडा चौपाया थुन्ने गरिएको नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाले जनाएको छ । तर, यति गर्दा पनि आप्mनो चौपाया छाडा छाडने नगरका पशुधनिको प्रवृत्ति भने जस्ताको त्यस्तै छ । ‘हामीले त व्यवस्थापन मात्र गर्ने हो, छाडा चौपाया सबैको सामूहिक समस्या पो बन्नु पर्छ । नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाको मात्र जिम्मेवारी हो भनेर मात्र यो समस्या कसरी समाधान हुनसक्छ ?’—उपमहानगरपालिकाका एक कर्मचारीको प्रश्न छ ।
नेपालगन्जको छाडा चौपाया नेपालगन्जवासीद्धारा सिर्जित समस्या मात्र होइन । सीमापारी भारतको रुपैडिहा र त्यस आँसपाँसका क्षेत्रवाट सयौको संख्यामा पशु यता धपाउने गरिएको छ । वर्षात शुरु हुने समयमा खच्चर कारोबारीहरुका रोगी, थाकेका, मर्न लागेका खच्चरहरु बजारमा यत्रतत्र छाडने गरेकाले पनि छाडा चौपायाको समस्या झन बल्झिएको छ । अर्कोतर्पm छाडा चौपायाका कारण सडक दुर्घटनाको जोखिम बढेको छ । बेलाबखत पशुचौपायालाई नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र उपमहानगरपालिकाको नगर प्रहरीको संयुक्त टोलीले कान्जी हाउस पु¥याउनु गर्छ । तथापी, यो नै दिगो व्यस्थापनको उपाय भने पक्कै होइन् । टोलीले बजारका चारैतिर छरिएर रहेका पशुचौपायाहरुलाई जम्मा पारेर धपाउदै कान्जी हाउस पु¥याउने गरेको नेपालगन्ज उपमहानगरपालिकाका कर्मचारीहरु बताउछन् । तर, यता केहि समयदेखि छाडाचौपायालाई समात्न छाडिएको कान्जीहाउस शाखाका पवन कनौजिया बताउनुहुन्छ ।